Kwiaty do dużych donic na taras – odporne gatunki na słońce i cień

Kwiaty do dużych donic na taras – nie trzeba ich ciągle „reanimować”

Nieprawdą jest, że kwiaty w dużych donicach na tarasie zawsze marnieją po pierwszej fali upałów lub kilku dniach deszczu. Przy dobrze dobranych gatunkach i odpowiedniej ziemi duże donice mogą wyglądać dobrze przez cały sezon, bez codziennej walki o przetrwanie roślin. Warto skupić się na gatunkach, które naprawdę znoszą słońce lub cień, a nie na tych, które „jakoś sobie poradzą”. Duże pojemniki pozwalają tworzyć mini-rabatki: łączyć kwiaty, trawy i rośliny zwisające w jednej donicy. Dobrze dobrana obsada przykryje ziemię, ograniczy parowanie i sprawi, że taras będzie wyglądał jak przedłużenie ogrodu.

Planowanie dużych donic na tarasie: słońce vs cień

Najpierw trzeba uczciwie ocenić warunki. „Trochę słońca” to nic nie mówiące określenie. Dla roślin liczy się ilość godzin bezpośredniego nasłonecznienia.

Pełne słońce – ponad 6 godzin ostrego słońca (tarasy południowe, zachodnie, często też wysokie balkony).
Półcień – 3–5 godzin słońca, zwykle rano lub późnym popołudniem.
Cień – mniej niż 3 godziny słońca, albo tylko „przesączone” światło.

Druga sprawa to wielkość donicy. Do poważnych nasadzeń na tarasie warto celować w pojemniki o średnicy min. 30–40 cm i podobnej głębokości. W mniejszych donicach nawet odporne gatunki szybciej przesychają i marnieją.

Silne słońce + mała donica = częste podlewanie i rośliny na granicy suszy. Pełne słońce + duża donica = stabilniejsze warunki i realnie mniej pracy.

Trzecia rzecz: ekspozycja na wiatr. Tarasy na wyższych piętrach to często suchy, gorący i wietrzny „balkon stepowy”. W takich miejscach najlepiej sprawdzają się gatunki z natury odporne na suszę i słońce.

Kwiaty do dużych donic na pełne słońce

Na mocno nasłonecznionym tarasie lepiej unikać delikatnych roślin lubiących równomierną wilgotność. Sprawdzają się gatunki z grubszymi liśćmi, często o lekko szarym lub owłosionym ulistnieniu – to naturalna ochrona przed słońcem.

Gatunki kwitnące cały sezon na słońcu

W dużych donicach bardzo dobrze radzą sobie:

Pelargonie (zwisające i rabatowe) – klasyk tarasowy. Znosi upał, wiatr i krótkie przesuszenie. W dużych donicach tworzy zwarte, gęste kępy.
Surfinie i petunie ogrodowe – obficie kwitną, ale potrzebują żyznej ziemi i regularnego nawożenia. W dużej donicy mniej się męczą niż w małej skrzynce.
Werbena ogrodowa – długo kwitnie, dobrze znosi słońce, sprawdza się zarówno jako roślina zwisająca, jak i wypełniająca.
Bidens (uczep) – żółte, drobne kwiaty, bardzo odporny na suszę, świetny „wypełniacz” do kompozycji w gorących miejscach.
Gazania – lubi słońce do tego stopnia, że w pochmurne dni kwiaty się zamykają. Dobra do niskich, gęstych nasadzeń.

Z bylin dobrze sprawdzają się w dużych pojemnikach na pełnym słońcu:

Lawenda – szczególnie odmiany wąskolistne. Im więcej słońca i przepuszczalna ziemia, tym lepiej.
Dzwonki dalmatyńskie – tworzą poduszki i ładnie przewieszają się przez brzegi donic.
Rozchodniki (np. okazały, karpacki) – bardzo odporne na suszę, świetne do ciepłych, nasłonecznionych miejsc.

W dużych donicach warto łączyć jednoroczne „maszyny do kwitnienia” z bylinami, które posłużą kilka sezonów. Donica nie jest wtedy jednoroczna, tylko „doładowywana” co wiosnę świeżymi akcentami.

Rośliny strukturalne i trawy na słoneczny taras

Same kwiaty szybko robią się chaotyczne. W dużych donicach dobrze działają rośliny dające wysokość i tło, np.:

Trawy ozdobne – kostrzewa sina, miskant w niższych odmianach, trzcinnik. Wnoszą lekkość i znoszą słońce oraz wiatr.
Rozmaryn, szałwia lekarska – zioła, które pełnią też rolę roślin ozdobnych, a przy okazji można je ścinać do kuchni.
Mniejsze odmiany berberysów i pięciorników – do naprawdę dużych pojemników, tworzą stały szkielet zieleni.

Dobrze zaprojektowana słoneczna donica często ma układ: wyższa trawa lub krzewik w środku, wokół niego kwitnące gatunki, a przy krawędziach rośliny lekko zwisające.

Rośliny do dużych donic w półcieniu i cieniu

Cieniste tarasy nie są „gorsze” – po prostu wymagają innego zestawu roślin. W takich warunkach lepiej stawiać na ładne liście i kwitnienie, które nie potrzebuje ostrego słońca.

Cień jasny na tarasie – co się sprawdza

W tzw. jasnym cieniu (światło rozproszone, bez palącego słońca) dobrze rosną:

Begonia bulwiasta i begonia stale kwitnąca – lubią półcień, duże donice pomagają utrzymać wilgoć w podłożu.
Niecierpki (Busy Lizzy, niecierpek nowogwinejski) – mocne, długie kwitnienie w półcieniu i cieniu, byle ziemia była żyzna.
Fuksje – dobrze czują się na chłodniejszych, zacienionych tarasach, szczególnie od strony północnej.

Bardzo dekoracyjne są rośliny liściaste:

Funkie (hosty) – ogromna liczba odmian, od zielonych po biało-pstre. W dużej donicy tworzą efektowną kępę na lata.
Żurawki – liście w odcieniach od limonki po purpurę. Dobrze znoszą półcień, szczególnie w większych pojemnikach.
Tiarelle, brunnery – ciekawe liście + delikatne kwiaty wiosną.

Na bardzo ciemnych tarasach (północ, wysoki parter pod koronami drzew) trzeba liczyć się z mniejszym wzrostem i wolniejszym rozwojem. Tu szczególnie ważna jest wysoka jakość podłoża i regularne nawożenie, bo rośliny mają mniej energii ze słońca.

Jak łączyć rośliny w jednej dużej donicy

W dużych pojemnikach dobrze działa prosta zasada: roślina wysoka (punkt centralny), rośliny wypełniające i gatunki lekko zwisające.

Sprawdzone połączenia na słońce:

środek: trawa ozdobna lub lawenda
otoczenie: pelargonie, werbena
krawędzie: bidens, surfinia

Na półcień i cień:

środek: funkia o większych liściach
otoczenie: żurawki, begonie
krawędzie: odmiany lekko przewieszające (niecierpki, niskie bluszcze w dużych pojemnikach)

W jednej donicy warto trzymać się jednego typu stanowiska: nie mieszkać roślin „na słońce” z tymi „na cień”. Lepiej zbudować spójną, odporną kompozycję, niż co tydzień ratować jedną z roślin.

Podłoże, podlewanie i pielęgnacja na tarasie

Odporne gatunki dużo wybaczają, ale wymagają sensownego startu. Do dużych donic nie nadaje się przypadkowa ziemia z ogródka – często jest zbyt ciężka, słabo przepuszczalna, a po wyschnięciu trudno ją nawilżyć.

Najpraktyczniej sprawdza się mieszanka:

ziemia uniwersalna dobrej jakości (podstawa),
+ perlit lub drobny żwir (przepuszczalność, szczególnie na słońcu),
+ kompost lub nawóz długo działający wymieszany w górnej warstwie podłoża.

Przy dużych donicach na tarasie warto od razu zadbać o:

odpływ wody – otwory w dnie + warstwa drenażu (keramzyt, gruby żwir);
stabilność – cięższe podłoże na spód, lżejsze wyżej, by donica się nie przewracała;
regularne nawożenie co 2–3 tygodnie nawozem do roślin kwitnących lub zielonych (w zależności od obsady).

Lepsza jedna duża donica solidnie wypełniona dobrym podłożem, niż trzy małe z przypadkową ziemią. Rośliny w dużym pojemniku rosną stabilniej, mniej chorują i wymagają mniej „gaszenia pożarów”.

Podlewanie: w upały rośliny w pełnym słońcu często potrzebują wody codziennie, ale w dużej donicy ziemia trzyma wilgoć znacznie dłużej niż w skrzynce balkonowej. W cieniu zwykle wystarcza podlewanie co 2–3 dni, oczywiście z korektą do pogody. Lepiej podlewać rzadziej, a porządnie, niż codziennie „po łyżeczce”.

Przykładowe zestawy roślin do dużych donic na taras

Donica słoneczna 50–60 cm – „bezobsługowy klasyk”

Obsada jednej dużej donicy na bardzo słoneczny taras:

1 x lawenda (środek, wysokość i zapach),
3–4 x pelargonia rabatowa w jednym, wybranym kolorze,
3 x bidens przy brzegach donicy,
opcjonalnie: 2 x rozchodnik niski między pelargoniami.

Taki zestaw znosi słońce, wiatr i krótkie przesuszenie. Wymaga okazjonalnego cięcia przekwitłych kwiatów i nawozu co 2–3 tygodnie.

Donica w półcieniu – „zielono-kolorowy miks”

Dla tarasu wschodniego lub z częściowym cieniem:

1 x większa funkia o dekoracyjnych liściach (środek),
3 x żurawka w różnych odcieniach (np. limonkowa, bordowa),
3–4 x begonia stale kwitnąca przy krawędziach donicy.

Kompozycja oparta głównie na liściach, ale z dodatkiem kwitnienia. Dobrze wygląda od wiosny do jesieni, a byliny (funkie, żurawki) zostają na kolejny sezon.

Cienisty kąt – donica „na liście”

Na taras północny, gdzie słońce pojawia się tylko na chwilę:

1 x funkia o jasnych, pstrych liściach,
2–3 x brunnera lub tiarelle,
2 x żurawka o mocnym kolorze liści.

Bez fajerwerków kwiatowych, za to z wyraźną grą barw i faktur liści. Takie donice bardzo dobrze „spinają” cieniste fragmenty tarasu i wyglądają dobrze nawet w pochmurny dzień.

Odpornych gatunków do dużych donic jest sporo, ale zamiast szukać egzotyki, lepiej postawić na kilka sprawdzonych roślin dopasowanych do konkretnych warunków tarasu. Duże pojemniki, dobre podłoże i dobór gatunków do słońca lub cienia robią większą różnicę niż najbardziej wyszukana odmiana z katalogu.